Sławomir Urbaniak

Doradca Klimatyczno-Energetyczny WFOŚiGW w Poznaniu.
Ukończył Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od 2023 roku pracuje jako Doradca Energetyczny w WFOŚiGW w Poznaniu.
Pasjonat polskich gór, miłośnik górskich wędrówek i domowych wypieków. Sam o sobie mówi „człowiek orkiestra”, bo lubi podejmować różnorodne wyzwania i nie boi się nowych doświadczeń. Szczególnie ceni relacje międzyludzkie oraz siłę współpracy. A gdy trzeba przełamać pierwsze lody, stawia na sprawdzony sposób: domowy sernik.

Małgorzata Staniszewska: Co skłoniło Cię do dołączenia do Projektu Doradztwa Energetycznego?

Sławomir Urbaniak: Sławomir Urbaniak: Do dołączenia do Projektu zachęciło mnie szkolenie dla energetyków gminnych prowadzone przez Doradców Energetycznych. Po jego ukończeniu i zdaniu egzaminu uznałem, że jest to obszar, w którym chciałbym się rozwijać zawodowo. Wkrótce potem pojawiło się ogłoszenie o naborze do poznańskiego zespołu, więc postanowiłem spróbować swoich sił. Udało się i zostałem przyjęty. A sympatię koleżanek i kolegów zdobyłem podobno już na starcie, składając obietnicę regularnych dostaw czwartkowego sernika.

Jak Projekt wyglądał z perspektywy osoby dołączającej do już funkcjonującego zespołu?

Dołączyłem do zespołu, który był już dobrze zorganizowany i miał jasno określone cele. Od samego początku zauważyłem duży profesjonalizm oraz zaangażowanie wszystkich osób tworzących Projekt. Dzięki temu proces wdrożenia przebiegał sprawnie, a atmosfera sprzyjała szybkiemu odnalezieniu się w nowych obowiązkach. Nie bez znaczenia była także rola Magdy, która zarządza zespołem twardą, ale sprawiedliwą ręką.

Co najbardziej zaskoczyło Cię po rozpoczęciu pracy?

Największym zaskoczeniem była dla mnie skala zagadnień, które trzeba opanować w pracy Doradcy Energetycznego. Jednocześnie pozytywnie zdziwiło mnie tempo, w jakim udało mi się wdrożyć zarówno w tematykę Projektu, jak i codzienną pracę poznańskiego zespołu. Nie ukrywam też, że zaskoczył mnie entuzjazm koleżanek i kolegów wobec moich wypieków. Do dziś regularnie przynoszę różne smakołyki, choć większość zespołu niezmiennie deklaruje, że jest na diecie.

Jakie kompetencje są dziś najważniejsze w pracy Doradcy Energetycznego?

Kluczowe znaczenie mają wiedza merytoryczna, komunikatywność, otwartość, inicjatywa i kreatywność. To właśnie połączenie tych kompetencji pozwala skutecznie wspierać beneficjentów, odpowiadać na ich potrzeby oraz budować trwałe i oparte na zaufaniu relacje.

Jakie tematy dominują obecnie podczas konsultacji?

Wśród mieszkańców największym zainteresowaniem cieszą się obecnie program „Czyste Powietrze” oraz magazyny energii. Z kolei samorządy coraz częściej zwracają uwagę na zagadnienia związane z retencją i szeroko rozumianą gospodarką wodną, co jest odpowiedzią na rosnące wyzwania klimatyczne.

Jak wygląda współpraca z samorządami w Twoim regionie?

Współpraca z samorządami układa się bardzo dobrze. Przez lata udało się wypracować relacje oparte na wzajemnym zaufaniu, dzięki czemu komunikujemy się szybko i sprawnie, zarówno telefonicznie i mailowo, jak i podczas bezpośrednich spotkań. Wspólnie rozwiązujemy pojawiające się problemy, konsultujemy pomysły i szukamy najlepszych rozwiązań dla lokalnych społeczności. Wieloletnia współpraca zaowocowała nie tylko konkretnymi efektami, ale również wieloma życzliwymi relacjami.

Od razu przychodzą mi na myśl moje niezawodne koleżanki ze trzech gmin: Wioletta, Mariola i Małgosia. Złapaliśmy od pierwszego kontaktu flow. Serdecznie Was pozdrawiam.

Czy jest przedsięwzięcie lub wydarzenie, z którego jesteś szczególnie dumny?

Z pewnością jest to Inicjatywa ds. przeciwdziałania skutkom suszy, utworzona z inicjatywy WFOŚiGW w Poznaniu, której mam przyjemność być koordynatorem. To bardzo ważne przedsięwzięcie, szczególnie w kontekście zmian klimatu i narastającego problemu suszy w Wielkopolsce. Wspólnie z przedstawicielami 15 instytucji publicznych, samorządowych i naukowych podejmujemy działania na rzecz poprawy sytuacji wodnej w regionie.

Szczególnie ciepło wspominam również wizytę w szkole podstawowej w Chodowie. Po zajęciach poświęconych odnawialnym źródłom energii dzieci nie chciały nas wypuścić z klasy. Była to ogromna satysfakcja i jednocześnie najlepsze potwierdzenie tego, jak ważna jest edukacja energetyczna prowadzona już od najmłodszych lat.

Jaką wartość daje Projekt beneficjentom poza wsparciem informacyjnym?

Największą wartością Projektu jest to, że przekazywana wiedza nie kończy się na samej informacji. Pomagamy przełożyć ją na konkretne działania, a te z kolei prowadzą do trwałych efektów ekologicznych, ekonomicznych i społecznych. Dzięki temu beneficjenci mogą podejmować świadome decyzje, które realnie wpływają na ich otoczenie i jakość życia.

Co daje Ci największą satysfakcję w tej pracy?

Największą satysfakcję daje mi poczucie dobrze wykonanej pracy. Szczególnie wtedy, gdy po spotkaniu beneficjent lub pracownik samorządu wychodzi z konkretną wiedzą, wie, jakie powinien podjąć kolejne kroki i ma poczucie wpływu na swoje otoczenie. Cenię również możliwość ciągłego rozwoju, zdobywania nowych doświadczeń i podejmowania różnorodnych wyzwań.

Co Twoim zdaniem będzie największym wyzwaniem dla Doradców w najbliższych latach?

Jednym z największych wyzwań będzie skuteczne docieranie do odbiorców. Dziś uwagę przyciągają przede wszystkim emocje, krótkie komunikaty i atrakcyjna forma przekazu. Dlatego musimy mówić o zmianach klimatu, efektywności energetycznej czy oszczędzaniu energii w sposób angażujący, a jednocześnie rzetelny i oparty na faktach.

Drugim istotnym wyzwaniem jest dezinformacja. Media społecznościowe zapewniają łatwy dostęp do ogromnej liczby informacji, jednak nie wszystkie są wiarygodne. Rolą Doradców będzie więc nie tylko przekazywanie wiedzy, ale również pomaganie odbiorcom w odróżnianiu faktów od mitów i podejmowaniu świadomych decyzji na podstawie sprawdzonych informacji.

Na koniec mam jeszcze dwa pytania, które zadaję wszystkim rozmówcom. Jednym słowem: Doradztwo Energetyczne to…?

 „Petarda”

Czego życzysz projektowi na kolejne 10 lat?

Wytrwałości, pomysłowości i rzeszy wyedukowanych  fanów.

 Historia Sławka pokazuje, że w Doradztwie Energetycznym równie ważne jak wiedza i doświadczenie są otwartość na ludzi, umiejętność współpracy oraz autentyczne zaangażowanie. To także dowód na to, że skuteczne doradztwo buduje się nie tylko poprzez ekspercką wiedzę, ale również dzięki relacjom, życzliwości i pasji do działania. Dziękuję za podzielenie się swoimi doświadczeniami i refleksjami. A Zespołowi Doradztwa Energetycznego z Poznania kolejnych lat pełnych „petardy”, wytrwałości, pomysłowości i coraz większego grona świadomych energetycznie odbiorców. Dziękuję za rozmowę.

Rozmowę przeprowadziła Małgorzata Staniszewska, Doradca w NFOŚiGW.

Czy zastanawialiście się kiedyś, skąd biorą się artykuły, posty i relacje publikowane w mediach społecznościowych oraz na stronie Projektu Doradztwa Energetycznego?

Czasem wszystko zaczyna się od jednego telefonu. Innym razem od kilku zdjęć ze szkolenia, krótkiej wiadomości od Doradcy Energetycznego albo informacji, która początkowo wydaje się zupełnie niepozorna. Kilka godzin później właśnie ona staje się tematem artykułu, aktualności lub posta.

Każdego dnia śledzimy wydarzenia realizowane przez Doradców Energetycznych w całej Polsce. Spośród dziesiątek informacji wybieramy te, które mogą zainteresować naszych odbiorców. Potem zamieniamy je w publikacje, dzięki którym możecie być na bieżąco z tym, co dzieje się w Projekcie Doradztwa Energetycznego.

Walery

Walery jest łowcą tematów i mistrzem wyszukiwania historii, obok których trudno przejść obojętnie. Ma wyjątkowy talent do znajdowania ciekawych opowieści tam, gdzie inni widzą tylko kolejne szkolenie, konferencję czy krótką notatkę w skrzynce mailowej.

To właśnie on wyławia prawdziwe perełki spośród dziesiątek informacji napływających każdego dnia z całej Polski. Relacjonuje wydarzenia, przygotowuje publikacje i dba o to, aby nasze media społecznościowe żyły nie tylko dużymi konferencjami i kampaniami, lecz także lokalnymi inicjatywami, za którymi stoją zaangażowani ludzie i inspirujące historie.

Żeby jednak znaleźć tę jedną perełkę, trzeba wcześniej przejrzeć dziesiątki zdjęć, przeczytać wiele wiadomości i przeanalizować mnóstwo materiałów przesłanych przez Doradców Energetycznych. Kilka sekund czytania po Waszej stronie bardzo często oznacza kilka godzin pracy po jego stronie.

Walery prowadzi kalendarium wydarzeń Projektu Doradztwa Energetycznego. Co miesiąc trafiają do niego informacje o dziesiątkach spotkań, szkoleń, konferencji i innych wydarzeń organizowanych w całej Polsce. Każdy wpis trzeba sprawdzić, uporządkować, poprawić, ujednolicić i dopiero wtedy opublikować. To niewidoczna, ale niezwykle ważna część pracy, dzięki której możecie szybko sprawdzić, co dzieje się lub będzie się działo w Waszej okolicy.

Co ciekawe, jego radar na interesujące tematy działa nawet podczas urlopu. Zawsze wypatrzy ciekawą inicjatywę, nietypowe wydarzenie albo historię, którą warto pokazać szerszemu gronu odbiorców. Wyszukiwanie takich perełek to zdecydowanie jego specjalność.

A jeśli uczestniczycie w naszych webinarach, możecie być spokojni. Zanim rozpocznie się spotkanie, Walery zdąży już dopilnować wielu spraw, których zwykle nie widać na ekranie. Dzięki temu uczestnicy mogą skupić się na tym, co najważniejsze, czyli zdobywaniu wiedzy.

Małgosia

Małgosia pisze artykuły, tworzy grafiki i opowiada o Projekcie Doradztwa Energetycznego poprzez historie ludzi, wydarzeń i pomysłów. Trudno jednak powiedzieć, że aktywnie szuka tematów, bo one najczęściej znajdują ją same.

Czasem wystarczy jedno zasłyszane zdanie, krótka rozmowa, interesująca obserwacja albo zupełnie zwyczajna sytuacja, żeby w głowie pojawił się pomysł na kolejny materiał. To efekt nieustającej ciekawości świata i ludzi. Gdy pojawia się inspiracja, niemal od razu zaczyna układać się opowieść.

Pomysły Małgosi rzadko czekają na zaproszenie. Pojawiają się zwykle między sprawozdaniem, przetargiem a organizacją kolejnego wydarzenia. Jakby celowo wybierały moment, w którym kalendarz pęka w szwach. Trafiają wtedy do czerwonego notesu, który niemal zawsze ma pod ręką. Z czasem zamieniają się w artykuły, wywiady, relacje i publikacje. To dzięki nim wiele ciekawych tematów trafia do szerszego grona odbiorców.

Między konferencjami, targami i spotkaniami w terenie toczy się mniej widoczna część naszej pracy. Przy kubku kawy i stosie notatek przygotowujemy artykuły i posty, odpowiadamy na wiadomości z regionów, wybieramy zdjęcia do publikacji i planujemy kolejne inicjatywy. Rozmawiamy z Doradcami Energetycznymi z całej Polski, opracowujemy treści i szukamy inspiracji do nowych przedsięwzięć.

To właśnie za kulisami codziennych działań powstają publikacje, relacje i materiały, które później trafiają do Was.

Dlatego następnym razem, gdy będziecie czytać artykuł, przeglądać post w mediach społecznościowych albo oglądać relację z wydarzenia, pamiętajcie, że każda publikacja ma swoją historię. Zwykle zaczyna się ona dużo wcześniej niż w chwili kliknięcia przycisku „Publikuj”.

Do przeczytania!

Małgosia i Walery

Zespół Projektu Doradztwa Energetycznego NFOŚiGW.

Cykl „10 lat, 10 pytań” kontynuujemy rozmową z Mariuszem Sałęgą, Doradcą Klimatyczno-Energetycznym z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie, który uczestniczy w Projekcie Doradztwa Energetycznego od samego początku jego funkcjonowania. To okazja do spojrzenia wstecz na pierwsze lata projektu, najważniejsze doświadczenia oraz zmiany, jakie zaszły w ciągu minionej dekady.

Mariusz Sałęga

Doradca Klimatyczno-Energetyczny

Absolwent Wydziału Inżynierii Środowiska Politechniki Krakowskiej oraz studiów podyplomowych związanych m.in. z audytem energetycznym, efektywnością energetyczną i rynkiem energii. Doświadczenie zawodowe zdobywał m.in. w Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej w Krakowie. Od 2016 roku pracuje w WFOŚiGW w Krakowie jako Doradca Energetyczny. W swojej pracy szczególnie ceni bezpośredni kontakt z beneficjentami oraz działania edukacyjne, zwłaszcza zajęcia prowadzone dla dzieci. Prywatnie jest miłośnikiem turystyki, narciarstwa i psów.

Małgorzata Staniszewska: Jak trafiłeś do Projektu Doradztwa Energetycznego?

Mariusz Sałęga: Można powiedzieć, że do Projektu Doradztwa Energetycznego trafiłem po części z przymusu, a po części z wyboru. Pracowałem w Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie od pięciu lat i byłem zaangażowany we wdrażanie Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013. W 2015 roku, gdy kończyła się ówczesna perspektywa finansowa, nie miałem pewności, czy Fundusz nadal będzie wdrażał ten program i czy będę mógł kontynuować pracę w dotychczasowym zakresie.

Jednocześnie uznałem, że jest to dobry moment na rozwój zawodowy. Nie chciałem zmieniać pracodawcy, ale zależało mi na nowych wyzwaniach i poszerzeniu kompetencji. Start PDE wydawał się doskonałą okazją do zmiany zakresu działania. Energetyka, odnawialne źródła energii i poprawa efektywności energetycznej były dla mnie tematami ciekawymi i perspektywicznymi.

Z perspektywy dziesięciu lat mogę powiedzieć, że była to dobra decyzja. Dzisiaj jestem zadowolony z dokonanego wtedy wyboru.

MS: Czy pamiętasz swój pierwszy dzień lub pierwsze zadania w projekcie?

M.Sałęga: Tak. Pierwsze dni w Projekcie upłynęły przede wszystkim pod znakiem intensywnych szkoleń organizowanych w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. To one pozwoliły nam przygotować się do pełnienia roli Doradców Energetycznych.

Jednym z pierwszych ważniejszych zadań była ocena planu gospodarki niskoemisyjnej dla jednej z gmin województwa małopolskiego.

MS: Jakie były najczęstsze pytania beneficjentów 10 lat temu?

M.Sałęga: Myślę, że zarówno dziesięć lat temu, pięć lat temu, jak i dziś najczęściej pojawiają się bardzo podobne pytania.

Z jakich możliwości finansowania inwestycji mogę skorzystać?

Na jakie zadania mogę pozyskać dofinansowanie?

Jaka jest maksymalna kwota dotacji na dane przedsięwzięcie?

Oczywiście podczas rozmów z beneficjentami pojawia się wiele pytań z różnych obszarów tematycznych, jednak te należą do najczęściej powtarzających się.

MS: Jak wyglądała praca Doradcy w pierwszych latach projektu?

M.Sałęga: Pierwsze lata funkcjonowania projektu były okresem intensywnej nauki. Uczestniczyliśmy w licznych szkoleniach dotyczących m.in. zamówień publicznych, pomocy publicznej, planów gospodarki niskoemisyjnej, ochrony jakości powietrza czy instrumentów finansowych. Później przyszła kolej na szkolenia specjalistyczne poświęcone odnawialnym źródłom energii, audytom energetycznym, elektromobilności i efektywności energetycznej.

Dużą wagę przywiązywano również do rozwijania kompetencji miękkich. Szkolenia z zakresu wystąpień publicznych i komunikacji z odbiorcami miały przygotować nas do codziennej pracy z beneficjentami.

Na początku działalności znaczną część naszych działań stanowiła promocja samego projektu. Informowaliśmy o możliwościach uzyskania bezpłatnego wsparcia doradczego oraz korzyściach płynących ze współpracy z Doradcami Energetycznymi.

W pierwszych dwóch latach szczególnie ważnym zadaniem była weryfikacja planów gospodarki niskoemisyjnej. W samym województwie małopolskim zweryfikowaliśmy ponad 180 takich dokumentów. Choć dziś jest ich mniej, nadal trafiają do nas aktualizacje przygotowywane przez gminy.

Przełomowym momentem był także rok 2018 i uruchomienie Programu „Czyste Powietrze”. We wrześniu i październiku Doradcy Energetyczni odwiedzili większość małopolskich gmin, prezentując mieszkańcom zasady programu oraz promując działania związane z termomodernizacją i poprawą jakości powietrza.

Praca Doradcy od początku oznaczała również liczne wyjazdy terenowe oraz tysiące przejechanych kilometrów. Ważnym elementem były także konsultacje prowadzone telefonicznie, mailowo i bezpośrednio dla mieszkańców, samorządów, przedsiębiorców, spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych.

MS: Które działania realizowane w ramach projektu uważasz za największy sukces?

M.Sałęga: Największym sukcesem są dla mnie wszystkie sytuacje, w których nasze wsparcie przyczyniło się do realizacji konkretnych inwestycji. To najbardziej namacalny efekt pracy Doradców. Korzyści odnoszą inwestorzy, gospodarka i środowisko, a część przedsięwzięć mogłaby nie dojść do skutku bez odpowiedniego wsparcia informacyjnego.

Istotnym osiągnięciem jest także lepsze wykorzystanie dostępnych środków publicznych, zwłaszcza funduszy unijnych.

Za sukces uważam również wzrost świadomości społecznej dotyczącej konieczności wymiany nieefektywnych źródeł ciepła, racjonalnego gospodarowania energią oraz szkodliwości spalania paliw niskiej jakości. Taka wiedza przekłada się na codzienne decyzje i postawy mieszkańców.

Przykładem działań edukacyjnych była kampania „Energia się liczy”, prowadzona przez Doradców Energetycznych z WFOŚiGW w Krakowie. W jej ramach organizowaliśmy prelekcje, gry terenowe, energetyczny escape room oraz konkursy skierowane do dzieci, młodzieży, seniorów i osób zagrożonych wykluczeniem społecznym.

MS: Czy jest sytuacja lub historia, którą szczególnie pamiętasz po latach?

M.Sałęga: Szczególnie zapadło mi w pamięć spotkanie promujące Program „Czyste Powietrze”, które odbyło się w październiku 2018 roku w jednym z małopolskich miast powiatowych. Zainteresowanie mieszkańców było tak duże, że mimo organizacji wydarzenia w dużym obiekcie użyteczności publicznej trudno było pomieścić wszystkich uczestników. Na sali zgromadziło się około 500 osób. Był to pierwszy raz, kiedy występowałem przed tak licznym audytorium.

Pamiętam również rozmowę z uczestniczką jednego ze spotkań, która po jego zakończeniu podziękowała mi za przekazane informacje dotyczące Programu „Czyste Powietrze” i ulgi termomodernizacyjnej. Powiedziała, że dzięki nim będzie mogła poprawić standard życia i zaoszczędzić znaczące środki finansowe. Dało mi to ogromną satysfakcję i utwierdziło w przekonaniu, że nasza praca ma realne znaczenie.

MS: Jak zmieniła się rola Doradcy Energetycznego na przestrzeni dekady?

M.Sałęga: Najważniejsza zmiana nastąpiła wraz z rozpoczęciem drugiej edycji Projektu Doradztwa Energetycznego. Zakres wsparcia został rozszerzony o komponent klimatyczny. W rezultacie Doradcy Energetyczni stali się Doradcami Klimatyczno-Energetycznymi i przeszli specjalistyczne szkolenia poświęcone zagadnieniom klimatycznym.

Od 2024 roku do naszej codziennej pracy na stałe weszły tematy związane ze zmianami klimatu i adaptacją do nich, takie jak retencjonowanie wód opadowych czy zwiększanie odporności na skutki zmian klimatycznych.

MS: Co najbardziej motywuje Cię do dalszej pracy?

M.Sałęga: Przede wszystkim nowe wyzwania. Praca Doradcy Klimatyczno-Energetycznego wymaga ciągłego rozwoju, śledzenia zmian technologicznych, nowych programów wsparcia oraz przepisów prawa krajowego i europejskiego.

Regularnie uczestniczymy w szkoleniach, konferencjach i wizytach studyjnych. Mieliśmy okazję wizytować obiekty energetyczne zarówno w Polsce, jak i za granicą, w tym w Danii, uznawanej za jednego z liderów transformacji energetycznej.

O potrzebie ciągłego doskonalenia najlepiej świadczy fakt, że w czasie pracy w Projekcie ukończyłem dwa kierunki studiów podyplomowych związanych z auditingiem energetycznym i transformacją energetyczną.

Dodatkową motywacją jest różnorodność tematów i form współpracy z beneficjentami. Dzięki temu nie ma miejsca na rutynę. Ważne są także stabilność zatrudnienia oraz dobra atmosfera pracy.

MS: Czego nauczyło Cię 10 lat pracy w projekcie?

M.Sałęga: To przede wszystkim ogromne doświadczenie zawodowe i życiowe. W ciągu tych lat znacząco poszerzyłem swoją wiedzę z zakresu energetyki, ochrony powietrza i zmian klimatu.

Projekt dał mi również możliwość rozwijania umiejętności wystąpień publicznych podczas konferencji, szkoleń, webinariów, wydarzeń edukacyjnych oraz audycji radiowych.

Równie cenne okazały się doświadczenia wynikające ze współpracy z bardzo różnorodnymi grupami beneficjentów. Dzięki nim nauczyłem się jeszcze lepiej słuchać potrzeb innych ludzi oraz większej asertywności w codziennych kontaktach międzyludzkich.

MS: Jak wyobrażasz sobie projekt za kolejne 10 lat?

M.Sałęga: Dziesięć lat to bardzo długa perspektywa, dlatego trudno dziś przewidzieć, jak dokładnie będzie wyglądał Projekt w 2036 roku. Nie chciałbym zbyt daleko wybiegać w przyszłość.

Mam jednak nadzieję, że wiedza i doświadczenie osób pracujących w Projekcie Doradztwa Energetycznego będą nadal służyć różnym grupom beneficjentów. Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że bezpłatne wsparcie doradcze jest potrzebne i stanowi ważny element procesu transformacji energetycznej w Polsce.

MS: Na zakończenie mam jeszcze dwa krótkie pytania, które zadam wszystkim bohaterom naszego jubileuszowego cyklu. Jednym słowem: Doradztwo Energetyczne to?

M.Sałęga: Transformacja.

MS: Czego życzysz projektowi na kolejne 10 lat?

M.Sałęga: Niesłabnącej energii!

MS: To pierwszy wywiad w jubileuszowym cyklu„10 lat, 10 pytań”, w którym chcemy pokazać Projekt Doradztwa Energetycznego z perspektywy ludzi współtworzących go na co dzień. W kolejnych odsłonach porozmawiamy m.in. z Doradczyniami z Kielc, tworzącymi jedyny w projekcie kobiecy zespół działający nieprzerwanie od jego początku, z doradcami reprezentującymi różne etapy rozwoju projektu, a także z pracownikami Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej odpowiedzialnymi za jego koordynację.

Dziękujemy za podzielenie się doświadczeniami, wspomnieniami i refleksjami z pierwszych dziesięciu lat działalności Projektu Doradztwa Energetycznego. Życzę kolejnych lat pełnych zaangażowania, inspirujących wyzwań, i zgodnie z życzeniem naszego rozmówcy, niesłabnącej energii.

Rozmowę przeprowadziła Małgorzata Staniszewska, Doradca w NFOŚiGW.

Andrzej od 9 lat związany jest z Projektem Doradztwa Energetycznego, choć jego rola różni się od pracy Doradców działających w regionach. Na co dzień wspiera ich przede wszystkim wiedzą techniczną i merytoryczną, uczestniczy w szkoleniach i spotkaniach służących wymianie doświadczeń, a także reprezentuje Projekt podczas wydarzeń branżowych.

Rozmawiamy o współpracy z Doradcami z całej Polski, zmianach, jakie zaszły w Projekcie na przestrzeni lat, wydarzeniach, które szczególnie zapadły mu w pamięć, oraz o tym, co jego zdaniem od lat pozostaje jednym z fundamentów Doradztwa Energetycznego.

Doradca Klimatyczno-Energetyczny w NFOŚiGW w Warszawie

Absolwent SGGW i Politechniki Warszawskiej. Od 2017 roku działa w Projekcie Doradztwa Energetycznego jako ekspert w obszarze energii, ciepła i ochrony środowiska. Pasję do ekologii i pomysłowego rozwiązywania problemów odkrył już w dzieciństwie, inspirując się Kapitanem Planetą i MacGyverem. Zwolennik praktycznych i innowacyjnych rozwiązań, które łączą korzyści dla ludzi i środowiska. Prywatnie miłośnik muzyki, sportu i ciągłego rozwoju.

Małgorzata Staniszewska: Jak trafiłeś do Projektu Doradztwa Energetycznego?

Andrzej Wiktorowicz: Trafiłem tutaj w wyniku ogłoszonego naboru.

MS: Na czym polega Twoja rola w Projekcie i jakie są Twoje główne zadania?

AW: Rozwój wiedzy technicznej i merytorycznej wśród Doradców Energetycznych oraz wszystkich zainteresowanych. Moje zadania to szeroko rozumiane wsparcie z zakresu efektywności energetycznej i OZE, audytów energetycznych oraz zagadnień klimatycznych, a także organizacja szkoleń i spotkań służących wymianie doświadczeń w ramach całego PDE.

MS: Choć formalnie pełnisz funkcję Doradcy Energetycznego, nie prowadzisz bezpośrednich konsultacji z beneficjentami. Czym Twoja praca różni się od pracy Doradców działających w regionach?

AW: Faktycznie moje wsparcie dla odbiorców PDE jest znacząco mniejsze niż w przypadku Doradców w regionach. Pracuję jednak w Jednostce Realizującej Projekt i to Doradcy konsultują się ze mną. W ramach PDE reprezentuję również NFOŚiGW na konferencjach oraz różnego rodzaju wydarzeniach branżowych.

MS: Jak wygląda współpraca z Doradcami Energetycznymi z wojewódzkich funduszy?

AW: Od początku mojej pracy w PDE współpraca z Doradcami Energetycznymi stoi na bardzo wysokim poziomie i przebiega w dobrej atmosferze.

MS: Co najbardziej cenisz we współpracy z zespołem Doradców z całej Polski?

AW: Cenię Doradców Energetycznych za zaangażowanie, profesjonalizm i umiejętność dostosowania się do nowych wyzwań.

MS: Jakie zmiany w Projekcie Doradztwa Energetycznego uznajesz za najważniejsze na przestrzeni ostatnich 10 lat?

AW: Objęcie kierownictwa nad Projektem Doradztwa Energetycznego przez Annę Trudzik dało nam ogromny wiatr w żagle i zdynamizowało rozwój całej inicjatywy.

MS: Czy jest wydarzenie, inicjatywa lub osiągnięcie Projektu, które szczególnie zapadło Ci w pamięć?

AW: Szczególnie zapadł mi w pamięć wyjazd studyjny do Danii oraz rozpoczęcie cyklu spotkań służących wymianie doświadczeń Doradców Energetycznych. Podczas tych wydarzeń, organizowanych w różnych regionach Polski, Doradcy Energetyczni prezentują unikatowe rozwiązania z zakresu klimatu i energii. Uczestnicy zdobywają dzięki temu praktyczną wiedzę, co pozytywnie wpływa na ich rozwój merytoryczny oraz umiejętność współpracy.

MS: Jakie znaczenie dla sukcesu Projektu ma współpraca pomiędzy NFOŚiGW a wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska?

AW: Te dwa filary, czyli Jednostka Realizująca Projekt oraz Doradcy Energetyczni w regionach, są od siebie zależne. Bez ich dobrej współpracy i wzajemnego zaangażowania długofalowe funkcjonowanie PDE po prostu nie byłoby możliwe.

MS: Czego nauczyło Cię 10 lat pracy przy Projekcie Doradztwa Energetycznego?

AW: Tego, że zaangażowanie i współpraca zawsze się opłacają.

MS: Gdybyś miał wskazać jedną rzecz, która przez ostatnie 10 lat pozostała niezmienna i stanowi fundament Projektu Doradztwa Energetycznego, co by to było?

AW: Niezmiennie wysoki poziom merytoryczny Doradców Energetycznych.

MS: Na zakończenie mam dwa krótkie pytania, które zadaję wszystkim moim rozmówcą. Jednym słowem: Doradztwo Energetyczne to?

AW: Zysk.

MS: Czego życzysz Projektowi na kolejne 10 lat?

AW: Projektowi na kolejne 10 lat życzę nieprzerwanego rozwoju i zadowolonych odbiorców, którym to wsparcie przyniesie oszczędności, stabilność i zieloną energię na kolejne dekady.

MS: Andrzeju, dziękuję Ci za rozmowę i podzielenie się swoim spojrzeniem na Projekt Doradztwa Energetycznego. Twoja perspektywa jest szczególnie ciekawa, bo pokazuje Projekt trochę od innej strony. Nie przez pryzmat bezpośredniej pracy z beneficjentami, ale wiedzy, zaplecza merytorycznego, wymiany doświadczeń i współpracy z Doradcami działającymi w całej Polsce.

Rozmowę przeprowadziła Małgorzata Staniszewska, Doradca w NFOŚiGW.

Budynki użyteczności publicznej pełnią szczególną rolę w życiu lokalnych społeczności. To właśnie w nich odbywają się zajęcia sportowe, wydarzenia kulturalne, spotkania mieszkańców oraz inicjatywy integrujące różne pokolenia. Dlatego ich modernizacja ma znaczenie nie tylko techniczne, ale również społeczne.

W dzisiejszym artykule z cyklu „Historie z praktyki Doradców Energetycznych” przedstawiamy historię Tomasza Olszewskiego, Doradcy Energetycznego z województwa podlaskiego, który wspierał samorząd w przygotowaniu przedsięwzięcia mającego poprawić efektywność energetyczną budynku Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu.

Tomasz Olszewski

Pomaga przekształcać plany poprawy efektywności energetycznej w realne inwestycje. Największą wartość widzi w znajdowaniu rozwiązań najlepiej dopasowanych do potrzeb i możliwości inwestorów.
Miłośnik sportu i awiacji, w których odnajduje te same zasady co w pracy: maksymalną efektywność, strategiczne planowanie oraz synergię nowoczesnych technologii.

Konieczność zmian

Przedstawiciele gminy zwrócili się do Doradcy Energetycznego w związku z planowaną modernizacją systemu grzewczego w budynku GOKiS.

Obiekt był ogrzewany za pomocą wyeksploatowanego kotła zasypowego, którego stan techniczny budził coraz większe obawy. Dalsza eksploatacja urządzenia wiązała się z ryzykiem awarii, a zastosowana technologia nie odpowiadała współczesnym wymaganiom dotyczącym efektywności energetycznej i komfortu użytkowania.

Samorząd stanął więc przed koniecznością wyboru nowego rozwiązania, które zapewniłoby niezawodne ogrzewanie budynku i pozwoliło ograniczyć jego oddziaływanie na środowisko.

Wsparcie na etapie przygotowań

Doradca Energetyczny wspierał gminę na etapie planowania przedsięwzięcia. Przekazywał informacje dotyczące planowanej inwestycji, dostępnych możliwości uzyskania wsparcia finansowego oraz zasad obowiązujących w programie. Konsultacje pomogły uporządkować proces planowania inwestycji i lepiej przygotować się do jej realizacji.

Takie wsparcie pozwala samorządom podejmować bardziej świadome decyzje dotyczące modernizacji infrastruktury publicznej i wyboru rozwiązań najlepiej odpowiadających potrzebom mieszkańców.

Korzyści dla społeczności lokalnej

W efekcie przedsięwzięcia w budynku Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu zamontowano nowoczesny kocioł na biomasę, wyposażony w automatyczny zasobnik paliwa.

Nowe źródło ciepła znacząco podniosło standard energetyczny obiektu. Poprawił się komfort użytkowania budynku, a jego codzienna eksploatacja stała się prostsza i bardziej efektywna. Modernizacja przyczyniła się również do ograniczenia emisji zanieczyszczeń oraz zwiększenia efektywności energetycznej całego obiektu.

Historia ta pokazuje również znaczenie wsparcia Doradców Energetycznych na etapie planowania inwestycji. Dzięki wiedzy i doświadczeniu Tomasza Olszewskiego przedstawiciele gminy mogli lepiej zrozumieć dostępne możliwości oraz świadomie przygotować się do realizacji przedsięwzięcia.

Efekty inwestycji odczuwają dziś zarówno osoby zarządzające obiektem, jak i mieszkańcy uczestniczący w zajęciach sportowych, wydarzeniach kulturalnych i inicjatywach organizowanych przez Gminny Ośrodek Kultury i Sportu. To kolejny przykład tego, że wsparcie Doradców Energetycznych pomaga samorządom skuteczniej planować działania służące poprawie efektywności energetycznej, jakości powietrza i komfortu lokalnych społeczności.

Autor: Małgorzata Staniszewska

Choć planowane przedsięwzięcie dotyczyło stosunkowo niewielkiej inwestycji, związanej z zagospodarowaniem wód opadowych, przed podjęciem decyzji o dalszych działaniach mieszkaniec chciał dokładnie poznać zasady programu i upewnić się, że właściwie rozumie dostępne możliwości wsparcia. Indywidualna konsultacja pozwoliła rozwiać pojawiające się wątpliwości oraz uporządkować informacje niezbędne do świadomego zaplanowania inwestycji.

Jerzy Janiec

Absolwent Politechniki Rzeszowskiej. Karierę zawodową rozpoczynał jako nauczyciel w Zespole Szkół Technicznych im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Rzeszowie.
Doświadczenie zdobywał również w obszarze obsługi klienta i wsparcia sprzedaży w firmach Telekomunikacja Polska oraz Orange.
Od 2015 roku związany z Projektem Doradztwa Energetycznego.

Czasem najważniejsze jest zrozumienie zasad. Historia uczestnika programu „Mikroretencja”

Dużo informacji, wiele pytań

Mieszkaniec województwa podkarpackiego planował realizację przedsięwzięcia związanego z mikroretencją i chciał skorzystać z możliwości oferowanych przez program „Mikroretencja”. Aby dobrze przygotować się do inwestycji, zapoznawał się z dokumentacją programu oraz informacjami dostępnymi dla jego uczestników.

W trakcie tego procesu pojawiły się jednak pytania dotyczące wymagań programu oraz planowanego przedsięwzięcia. Zależało mu na tym, aby jak najlepiej zrozumieć zasady uczestnictwa i świadomie zaplanować kolejne działania. Właśnie dlatego zdecydował się skorzystać ze wsparcia Doradcy Energetycznego.

Dodatkowym wyzwaniem okazały się komunikaty generowane przez system wykorzystywany w procesie ubiegania się o wsparcie. Mimo że mieszkaniec starał się samodzielnie przejść przez kolejne etapy, nie miał pewności, co oznaczają pojawiające się informacje i jak interpretować wskazywane przez system błędy. Powodowało to frustrację i utrudniało dalsze działania związane z planowaną inwestycją.

Indywidualne konsultacje

Podczas spotkania z Jerzym Jańcem szczegółowo omówiono planowane przedsięwzięcie oraz zasady uczestnictwa w programie „Mikroretencja”. Doradca wyjaśnił najważniejsze zagadnienia związane z programem i odpowiedział na pytania dotyczące realizacji inwestycji.

Podczas spotkania przeanalizowano również komunikaty wyświetlane przez system. Doradca wyjaśnił ich znaczenie oraz pomógł mieszkańcowi lepiej zrozumieć wymagania programu i przebieg całego procesu. Dzięki temu wiele kwestii, które wcześniej wydawały się skomplikowane i niejednoznaczne, stało się znacznie bardziej zrozumiałych.

Konsultacja pozwoliła uporządkować najważniejsze kwestie związane z planowaną inwestycją. Dzięki indywidualnemu podejściu mieszkaniec uzyskał odpowiedzi na nurtujące go pytania i mógł świadomie zaplanować kolejne działania.

Takie sytuacje pokazują, jak ważną rolę odgrywają Doradcy Energetyczni. Ich wsparcie pomaga mieszkańcom nie tylko zdobyć potrzebne informacje, ale również lepiej zrozumieć dostępne możliwości i świadomie planować działania związane z inwestycjami środowiskowymi.

Wiedza, która daje pewność działania

Historia ta pokazuje, że skuteczne doradztwo nie zawsze polega na wskazywaniu konkretnych rozwiązań technicznych. Równie ważne jest przekazywanie rzetelnych informacji, wyjaśnianie zasad programów oraz wspieranie mieszkańców w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących planowanych inwestycji.

Przykład z województwa podkarpackiego pokazuje, jak dużą wartość może mieć indywidualna konsultacja z Doradcą Energetycznym. Dzięki wsparciu Jerzego Jańca mieszkaniec rozwiał swoje wątpliwości, lepiej zrozumiał możliwości oferowane przez program „Mikroretencja” i mógł spokojnie kontynuować działania związane z planowanym przedsięwzięciem.

Autor: Małgorzata Staniszewska

Rosnące koszty czy presja czasu potrafią sprawić, że beneficjenci zaczynają wątpić w powodzenie całego przedsięwzięcia. Ta historia pokazuje, jak ważne w takich sytuacjach jest wsparcie Doradcy Energetycznego oraz poszukiwanie rozwiązań dostosowanych do indywidualnych potrzeb i możliwości.

Paweł Klimczak 

Wspiera mieszkańców w wyborze rozwiązań energetycznych najlepiej dopasowanych do ich potrzeb i możliwości. W swojej pracy szczególnie ceni bezpośredni kontakt z ludźmi i społeczny wymiar doradztwa.

Rosnące koszty i obawa przed utratą dofinansowania

Mieszkaniec województwa opolskiego rozpoczął już realizację przedsięwzięcia wspieranego z programu „Czyste Powietrze”. Pierwszy etap inwestycji, obejmujący wymianę stolarki okiennej, został zrealizowany zgodnie z planem.

Największe wyzwanie pojawiło się jednak na kolejnym etapie. Beneficjent planował wymianę starego źródła ciepła, lecz po otrzymaniu kosztorysu okazało się, że koszt realizacji był znacznie wyższy od zakładanej kwoty..

Wraz z rosnącymi kosztami pojawiły się kolejne obawy. Zbliżał się termin zakończenia przedsięwzięcia, a beneficjent zaczął zastanawiać się, czy zdoła zrealizować wszystkie zaplanowane działania. Coraz bardziej realna wydawała się perspektywa rezygnacji z inwestycji i utraty dotychczasowego wysiłku.

Rozmowa, która zmieniła perspektywę

W momencie największych wątpliwości mieszkaniec zwrócił się o pomoc do Doradcy Energetycznego.

Podczas konsultacji szczegółowo omówiono sytuację beneficjenta oraz przeanalizowano dostępne możliwości dalszego działania. Doradca przedstawił alternatywne rozwiązania dotyczące wymiany źródła ciepła, zwracając uwagę na warianty, które mogły lepiej odpowiadać potrzebom i możliwościom finansowym mieszkańca.

Rozmowa dotyczyła również organizacyjnych aspektów realizacji przedsięwzięcia. Beneficjent uzyskał informacje o dostępnych rozwiązaniach pozwalających na odpowiednie zaplanowanie kolejnych etapów inwestycji i dostosowanie harmonogramu działań do swojej sytuacji.

Dzięki wsparciu Doradcy spojrzał na swoje wyzwania z innej perspektywy. Zamiast koncentrować się wyłącznie na problemach, mógł przeanalizować różne scenariusze i świadomie ocenić, które rozwiązanie będzie dla niego najbardziej korzystne.

Od rezygnacji do kontynuacji inwestycji

Efektem konsultacji było znalezienie rozwiązania lepiej dopasowanego do możliwości beneficjenta. Pozwoliło to znacząco ograniczyć planowane koszty i stworzyło realną szansę na kontynuowanie rozpoczętej inwestycji.

Najważniejsza zmiana nie dotyczyła jednak wyłącznie kwestii finansowych. Mieszkaniec odzyskał przekonanie, że przedsięwzięcie można doprowadzić do końca i osiągnąć zakładany cel.

To właśnie takie sytuacje pokazują praktyczną wartość pracy Doradców Energetycznych. Ich rola nie sprowadza się wyłącznie do przekazywania informacji o dostępnych programach wsparcia. Często równie ważne jest indywidualne spojrzenie na sytuację mieszkańca, pomoc w uporządkowaniu dostępnych możliwości i wskazanie rozwiązań, które pozwalają pokonać pozornie trudne do przezwyciężenia bariery.

Historia z województwa opolskiego przypomina, że nawet gdy inwestycja wydaje się zagrożona przez rosnące koszty czy problemy organizacyjne, warto skorzystać ze wsparcia Doradcy Energetycznego. Czasami jedna rozmowa wystarczy, by odzyskać pewność, znaleźć nowe możliwości działania i zrobić kolejny krok w kierunku poprawy efektywności energetycznej własnego domu.

Autor: Małgorzata Staniszewska

Doradcy każdego dnia wspierają osoby i instytucje zainteresowane poprawą efektywności energetycznej, wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii oraz pozyskiwaniem środków na realizację inwestycji. W nowym cyklu prezentujemy historie pokazujące, jak takie wsparcie wygląda w praktyce.

W pierwszym artykule opisujemy sytuację, w której wspólne rozmowy pomogły znaleźć rozwiązanie korzystne zarówno dla gminy, jak i spółdzielni mieszkaniowej planującej termomodernizację budynków wielorodzinnych. W kolejnych publikacjach przedstawimy również historię beneficjenta programu „Czyste Powietrze”, który dzięki konsultacji nie zrezygnował z inwestycji, przykład modernizacji źródła ciepła w budynku użyteczności publicznej oraz opowieść o tym, jak indywidualne doradztwo pomogło mieszkańcowi odnaleźć się w wymaganiach programu „Mikroretencja”.

Mgr inż. Kinga Świtalska

Absolwentka kierunku Technologie Ochrony Środowiska na Politechnice Poznańskiej oraz studiów podyplomowych z zakresu odnawialnych źródeł energii, handlu emisjami i zarządzania energią.
Doświadczenie zawodowe zdobywała w Wielkopolskiej Agencji Zarządzania Energią. Od 2015 roku pracuje jako Doradca Klimatyczno-Energetyczny w WFOŚiGW w Poznaniu.

Doradca jako partner dialogu. Historia, która otworzyła drogę do termomodernizacji w Czerniejewie.

Pierwsza historia pochodzi z Wielkopolski. Jej bohaterką jest Kinga Świtalska, Doradca Klimatyczno-Energetyczny, która pomogła znaleźć wspólne rozwiązanie w sytuacji, gdy dobry pomysł na inwestycję napotkał formalne i organizacyjne wątpliwości.

Dobry pomysł i pojawiające się pytania

Do Kingi Świtalskiej zgłosiła się Spółdzielnia Usługowa w Czerniejewie, planująca przeprowadzenie termomodernizacji wielorodzinnych budynków mieszkalnych. Potencjalnym źródłem wsparcia dla tej inwestycji był program „Ekologiczna Wieś”, ukierunkowany na przedsięwzięcia poprawiające efektywność energetyczną oraz ograniczające negatywny wpływ budynków na środowisko.

Analiza możliwości udziału w programie szybko pokazała jednak, że sama gotowość do realizacji inwestycji nie wystarczy. Zgodnie z zasadami programu wnioskodawcą mogła być gmina, podczas gdy nieruchomości objęte planowaną modernizacją nie stanowiły jej własności. W praktyce rodziło to pytania o dopuszczalny zakres zaangażowania samorządu oraz sposób przeprowadzenia przedsięwzięcia w ramach dostępnych instrumentów wsparcia.

Dla spółdzielni oznaczało to realne ryzyko, że mimo jasno określonej potrzeby i gotowości do działania projekt pozostanie na etapie koncepcji, bez możliwości przejścia do dalszych prac przygotowawczych.

Rola Doradcy: wyjaśnić, połączyć, znaleźć rozwiązanie

Przy wsparciu Kingi Świtalskiej zorganizowano spotkanie z udziałem przedstawicieli Spółdzielni Usługowej w Czerniejewie oraz Gminy Czerniejewo, aby wspólnie przeanalizować możliwości realizacji przedsięwzięcia i uporządkować kwestie wymagające wyjaśnienia.

Podczas rozmów omówiono założenia programu „Ekologiczna Wieś”, potencjalne korzyści wynikające z termomodernizacji oraz zagadnienia, które budziły największe wątpliwości po stronie uczestników. Doradca przedstawiła zasady programu, wyjaśniała możliwe ścieżki postępowania i pomagała uporządkować informacje niezbędne do dalszych decyzji.

Znaczenie jej roli wykraczało jednak poza samo przekazanie informacji. Równie ważne było stworzenie warunków do rzeczowej rozmowy między partnerami, którzy patrzyli na planowaną inwestycję z różnych perspektyw. Dzięki temu możliwe stało się lepsze zrozumienie potrzeb, oczekiwań i ograniczeń każdej ze stron, a dyskusja stopniowo zaczęła koncentrować się nie na barierach, lecz na rozwiązaniach możliwych do wypracowania.

To właśnie w takich sytuacjach szczególnie dobrze widać praktyczną wartość pracy Doradców Energetycznych. Ich zadaniem jest nie tylko informowanie o dostępnych źródłach wsparcia, lecz także pomaganie inwestorom i partnerom lokalnym w wyborze realnej, bezpiecznej i możliwej do wdrożenia ścieżki prowadzącej do realizacji przedsięwzięcia.

Wspólny cel okazał się ważniejszy niż początkowe obawy

Rozmowy doprowadziły do decyzji Gminy Czerniejewo o wsparciu spółdzielni w przygotowaniu przedsięwzięcia. Obecnie trwają prace nad projektem oraz działania związane z ubieganiem się o dofinansowanie w ramach programu „Ekologiczna Wieś”.

Choć inwestycja nadal jest na etapie przygotowań, już teraz widać konkretny efekt pracy Doradcy Klimatyczno-Energetycznego. Najważniejsze wątpliwości zostały wyjaśnione, początkowy impas przełamany, a między partnerami powstała przestrzeń do współpracy koniecznej dla dalszej realizacji projektu.

Przykład z Czerniejewa pokazuje, że transformacja energetyczna nie opiera się wyłącznie na technologii i finansowaniu. Równie ważne są rozmowa, zaufanie i umiejętność łączenia różnych perspektyw wokół celu, który ma znaczenie dla lokalnej społeczności.

Właśnie dlatego warto korzystać ze wsparcia Doradców Energetycznych. Niekiedy jedna rozmowa wystarczy, by uporządkować informacje, rozwiać wątpliwości i uruchomić działania prowadzące do inwestycji korzystnej dla mieszkańców, lokalnej społeczności i środowiska.

Autor: Małgorzata Staniszewska

W rozmowie poruszono tematy szczególnie bliskie osobom planującym inwestycje w efektywność energetyczną i odnawialne źródła energii. Mowa między innymi o pompach ciepła, instalacjach fotowoltaicznych, możliwościach zagospodarowania wód opadowych oraz dostępnych formach wsparcia finansowego dla takich przedsięwzięć.

To blisko godzina praktycznych informacji, doświadczeń i wskazówek, które mogą pomóc w podejmowaniu świadomych decyzji inwestycyjnych. Jeśli zastanawiasz się nad modernizacją swojego domu lub po prostu chcesz lepiej zrozumieć zagadnienia związane z efektywnym wykorzystaniem energii, warto poświęcić chwilę na wysłuchanie tej rozmowy.

🎧 Zapraszamy do obejrzenia i wysłuchania całego wywiadu: Podcast TVP3 Szczecin z Wojciechem Butrymem

Dla osób, które wolą krótsze formy, poniżej zamieszczamy również rolki przygotowane przez TVP3 Szczecin prezentujące wybrane fragmenty wypowiedzi Wojciecha Butryma.

To dobra okazja, aby poznać najciekawsze wątki rozmowy i zachęcić się do obejrzenia całego materiału.

Miłego oglądania!

📌 Susza i mała retencja

📌 Odnawialne źródła energii w praktyce

📌 Jak ustrzec się przed nieuczciwymi wykonawcami?